Kanan Tamneira...
- Details
- Written by Uriam Timiti
Aikai bon ana taeka ni kakabaia Iesu nakoia te koraki are a roko n ongora irouna taian taeka ni kamaiu. Aikai bon kairan maiura nakon te kabaia ae akea tokina. Bon aikai kairan maiura ae anganira Iesu ba ti aonga ni kona n roko n te Abanuea ae Karawa. Antai te aomata ae na aki kan ira nanon taian taeka n reirei aikai ngkana e tangiria ni kan karekea ta maiu ae akea tokina? Bon te baba te aomata ae na kabua reken te maiu ae akea tokina n rawa n ongo te kawai ae a tia n anganaki iroun Iesu n te bong aio.
Inanon ana tai ni mamananga n reirei Iesu ao ngke e kaekaaki iroun temanna ibuakoia tani koroboki ba e kan ririmuina nakon te tabo are e na nako iai. Tera ae taekinna Iesu nakoina? E tuanga Iesu ni kaotia ba kameanti iai nneia ao mannikiba i karawa iai ngaoia ma Ngaia (Iesu) bon akea te tabo ae kona ni kawenea atuna iai ni motirawa. E kaotia ikai Iesu ba irirakina e na bon aki anganira te mwengaraoi ni bain te aonnaba ao ngkana ti kan iriira Iesu ao ti na tauraoi ni katinanikui bain te aonnaba aio ba a na akea te bai ae na katabetabeira. E kamatata ikai iesu ba bon akea nnen te kaubai ngkana ti kan iriira Iesu ibukina ba ti bon aki kona n toro irouia toka aika uoman ngkana ti kan iriira Iesu.
Tariu ao maneu teuana riki te bai ae I taku ba e kan tuangira Iesu ikai ba te aki kaubai ke te maiu ni kananoanga bon ngaia te moani kakawaki ibukin karekean te maiu ae akea tokina. Ao tera ngkanne te bai ae ti riai ni karaoia? Eng bon iai uoua bai aika ti kona ni karaoia ikai ibukin karekean te maiu ae akea tokina: teuana bon te tauraoi ni kitan baai ni kabane ibukin Iesu, ao te kauoua bon te tauraoi n anga ara tangira ao ara nanoanga nakoia ake a maiu inanon te kainnano ma te kananoanga ngkai bon aio ara anga ni katoka takan Iesu iaon te kaibangaki ngke E takarua ni kangai;"I a bora n taka" ao e anganaki te oongantari ae onrake n te mao. Eng, bon aio ara tai ni kona n anga ara tangira ma ara nanoanga nakon Iesu. Bon karaoan makuri n tangira ao n nanoanga nakoia aomata nako ae na karekea nakoira te maiu ae akea tokina i Karawa ao bon tiaki maitin ara tai n tataro nakon Tamara are i Karawa ae kakawaki.
- Details
- Written by Uriam Timiti
Ti kukurei n reitira ma te aonnaba ao taan onimaki ni bukamarua te toa ae kakawaki n te bong aio are bon ana toa Atiniban Iesu ae Moan te Tabu. Ti reitaki naba ni katekeraoia kain te Utu ni Mitinare ae Atiniban Iesu ae moan te Tabu iaon Kiribati ao n te aonnaba ae banin.
Tariu ao maneu ko a tia raoi n iangpia ba tera nanon ana tangira Atiniban Iesu? Eng inanon Atiniban Iesu ao iai uoua baai aika ti nori ba te Atiniban ae ikoaki ba e niniraki n te kateketeke ao te rara ae wawanako man te Atiniban. Aio e kaota te tangira man te buro ae kororaoi nakoira ao te tangira ae bakataeaki. Eng ti bon nora aron te maraki n te Atiniban ae niniraki n te akanta ae kateketeke. Ma aekara riki aron te maraki man rinin te kateketeke n Rabatan Iesu ma arora ni bakataea ana tangira Iesu aio? Iaon te kaibangaki ao a tei tamnei aika uoua nakoira ba ti norira iai ba tera arora ni butimaea ana tangira Iesu ngke e tine iaon te kaibangaki. Iai te tia kamarua temanna ae kakanikoa Iesu man taku nakoina ba ngkana bon te Atua Ngaia ao E na kamaiua ibon irouna ao e na kamaiua naba (te tia kamarua). Iai te tia kamarua are temanna are e tara Iesu ao e bubuti kabaran bure ao man tuanga Iesu ba E na uringa ngkana e roko n te Abanuea. E kangai ana taeka Iesu nakoina: "I tuangko ae bon te koaua ba n te tai naba aio ao bon raou ngkoe n te abanuea ae Karawa.
N reitaki ma te tamnei aio n ana Tangira Atiniban Iesu ao e kabotauaki ma ana tangira te tia kawakin tibu ae e taruaia ana tibu ni kawakinia man taian kabuanibai, ni bautii ikoakiia ngkana a maneka, ao e kiriia nakon te tabo ae a na amarake raoi iai ao man tauraoi naba nimaia ae maitoro. N te ewangkerio ao ti nora aron te tia kawakin n ukeukera temanna ana tibia ae bua ao ngkana e reke ao e na uotia iaon angana n oki rikaki ma te kukurei ae moan te bati.
Tariu ao maneu ti kakoaua ba ana tangira Atiniban Iesu kanga ai bon aron te tangira ni baba are aki tara aron ara bure ma kairuara ba e riaon riki rawawatan ana bure Ana nanoanga te Atua. Ana tangira Atiniban Iesu bon te tangira ni bura baba ba e tauraoi Iesu ni kaburea maiuna ibukin kabaraan ara bure. Eng bon aio te aeka n tangira ae tauaninne ba e aki tangiria Iesu ba ti na mate ma E tangirira ba ti na maiu n aki totoki ma Ngaia i karawa. Tariu ao maneu ti a bubuti ba ti anganaki te wanawana n ataia ba ti bon maneaua raoi n ana tangira Atiniban Iesu ae boni Ngaia ara nono ni katantan ae ti na kawakinaki raoi ao a na bon akea naba kainnanora.
- Details
- Written by Uriam Timiti
Tariu ao maneu bon aio te kibu teuana ae rangi mamate nanou iai ba I taku ba e anganira te bai ae ti na riai ni miakinna ae ti na uakinnna inanon maiura ba ara kouru. Eng ti riai ni mataiakina ao ni matennanoa te kani maeka n Uman te Atua i abaia akana a maiu.
Ti kauringaki n te bong aio ba moan te kanganga te roko n te tabo aio ba e rangi ni wariki te kawai ao a na bon ti tabeman aika a kona n roko iai. Ma inanon kororaoin ana tangira te Atua ibukira ao E a bon tia n anganira bai nako aika ti kainnanoi ibukin te roko ikekei. E anganira Natina ae te Riki Temanna ba E na kauka Karawa nakoira ngke e maraki ao e mate ibukira iaon te kaibangaki ao e a mangauti man te mate nakon te mimitong. Ma te bai ae kakawaki ba ti riai ni kabanei maiura ao korakorara n uouota ara kaibangaki ao iriira Iesu ni katoa bong. Kawaira n nako ikekei e bon kainnanoa touan kawain Iesu are bon te kaibangaki. Bon te kaibangaki ae ngaia ae na karokoira ikekei. Bon kawain te kaibangaki nako Karawa ae ti tuangaki ikai ba e kairariki ao e kanganga touakina ba ti na riai n toua raoi manekan Iesu. Ngkana ti rawa n toua kawain te te taubang, te aki kamara, te aki winnnati, te aki kairiribai ao te aki buabeka ao ngkanne ti na bon bwaka ao ti na aki roko ikekei ma ti na roko i moone are bon nnen te tang ma te kangengewi.
Tariu ao maneu ti anganaki te inaomata ba ti na kona n rineia ba te kawai ra ae ti na toua. Ti anganaki naba te wanawana n ataia ba tera te bai ae na riki nakoira ngkana ti toua te kawai aei ke arei. Ao ti ataia ni koaua ba e nga te kawai ae na uotira nakon te mate ke maiu ae akea tokina. Na ai aron Aberam ma Roota are a bonaua te aba are a na maeka iai ao ngaira naba ti anganaki te wanawana ao te inaomata n rineia ba e nga te kawai ae ti na toua. Bon au tataro ngai ma ngkami ba ti na rinea te kawai are nako nakon Uman te Uea i Abaia akana a maiu are boni Karawa.
- Details
- Written by Uriam Timiti
Ti uringa te taeka n rabakau aio ba e kauringira ba ti riai ni kateitei iaon te tabo ae matoatoa ke te baa ba e aonga n aki kona n rotaki ara auti n tain te buaka ma te ang ae korakora. E na bon aki ukaki nako ara auti ao e na aki uruaki. Ti riai n aki reke ba kanga ai aron te aomata ae bura baba ae kateitei iaon te bike are e na kai rotaki iai ana auti n te nao ke te ang.
I uringa ngkoa karakinan St Baraniko mai Assissi are te kaubai ae motikia ba e na maiuna te maiu ni kainanao ao te nanorinano. E kitana maeuana ni kaubai ao e motikia ba e na maiu n akea ae bon bon oin ana bai ma bai ni kabane ake karekei ke e kainnanoi a boni bane n roko mairoun te Atua. Moan kuneakin raoi te Atua iroun Baraniko bon te tai are kaitibo iai ma te rebera are akea ae tabekinna ao e katinanikuaki ibukin aorakina. Ngke e boo ma te rebera ao e kawaria St Baraniko man rabatia ao ni koonna n anganna ana tangira ni kabane. Inanon te tai aio ao e a bon namakinna raoi Baraniko ba ngaia ai bon tiaki te rebera ae koonna ma ai bon Iesu.
Ti kauringaki ikai ba ngkana ti kan katotonga te aomata ae wanawana ae ti riai ni katea ara auti iaon te baa are nanona ngkanne ba ti riai ni katotonga St Baraniko ni kitana te maiu aio ao n riki ba kananoanga. Bon aio te anga ae ti kona iai ni manga katea uman te Atua inanora ba e aonga ni mwengaraoi iai Iesu ibukina ba aki karibabaaki nanora ni kaubain te maiu aio ao bon akea te bai ae kona n urua ara auti ngkai e bon maeka te Atua inanora ae boni Ngaia ae na kawakinira ao n tararuaira ma taian kabuanibai nako. Bon te Uea ara nono ni kamaiu ao bon akea te bai ae ti na makua.
Tariu ao maneu ti na bane ni butimaea te taeka ni wanawana ae ti anganaki n te bong n rinea Iesu ba boni ngaia ae ti na kateitei iaona. Ti na tauraoi n te bong aio n tanari bain te roo ma kaukurein te maiua aio ao ti na iriira Iesu ni katoa bong. Ti bia katotonga maiun St Baraniko ni maiuakina ana tataro ae moan te kakannato are kangai "Te Uea karikai ba kawain am raoi ngai nakoia aomata..." ke "Make me a channel of Your Peace"
- Details
- Written by Uriam Timiti
Te bong aio bon ana rekenibong St Ioane te Tia Babetito. Iroun Ioane ao ti nora aron te kananato ae anganaki ibukina ba boni ngaia te kabanea n burabeti ae muiokoaki ba e na katauraoa kawain Iesu. Boni ngaia are e uota rongorongon te rairannano ba ara katauraoi ni butimaea bungiakin Iesu. Boni Ioane te banaa n te rereua are takarua ba ti na katauraoa kawain Iesu, ni kaboraoi taian tabukibuki ao n kanoai taian manono. Bon Ioane are takarua ba tiaki ngaia ae kantaningaki ma iai are na roko imuina ae moan te kakannato ba bon Natin te Atua ao e aki tau ni kabarai kabaean waena ke ana kau. Boni Ioane are taku ba e na riai ni koekoe rikaki ba e aonga Iesu ni koekoe rake.
Tariu ao maneu tera tibangara ae kan anganira Iesu n te bong aio? E kan kauringira ikai Iesu ba nakoara ae kakawaki bon te riki ba tan katauraoa kawain te Uea ibukia aomata nako. Ti a kaman rineaki mai inanon biroton tinara ibukin te nakoa ae kakannato aio. N ai aron te burebeti ae Itaia ao Tawita ao ti a bon tia naba ngaira n rineaki iroun te Atua ba taan uota te rongorongo ae raoiroi are bon taekan ana tangira te Atua ibukira ao Nanona n tangirira ba ti na bane ni kamaiuaki n riki ba tan maeka irarikina n aki totoki i Karawa. Ti bia tauraoi n ni kaeka te wewewte aio mairoun te Atua. Bon te nakoa ae kakannato ba taan katauraoa main roko ke bungiakin Iesu. Bon te riki ba taan katauraoia aomata ni butimaea are bon te oinibai are bon Iesu ae Natin te Atua. Ngkana ti karaoa te tibanga aio ma te nanorinano ni katotonga Ioane ao ti na bon tabekakirake n tokin ara kekeiaki ni karikaki ba tani beku aika kakannato ibukina ba ti a tia ni kaburei maiura ao ni beku ibukin are boni Ngaia ae moani bai ao tokia are iai ngkoa, iai ngkai ao iai n aki totoki.
Eng inanon maiura ni kekeiaki n riki ba tan beku ibukin Iesu ao bon iai te bai n tangira ae a tia anganira te Atua ba bon kanara ni borau are Rabatan ao Raran Iesu n te Eukari. Ti na teimatoa n katonga te amarake n Atua aio ao ti na bubuti ba ti na katotonga te "bane ni kamaiu" ni katoa bong riki ba bannan raoi Iesu nakoia aomata.. Ti na karika te amarake mai Karawa ba kawaira ao kanara ni koaua nakon te aba ni berita are boni mwengara ni koaua inanon te kabaia ao te kimareirei ae akea tokina.